Punkty procentowe
Dwie wartości procentowe da się porównać na dwa sposoby — i dają zupełnie inne liczby. To narzędzie liczy oba naraz. Wyjaśnienie, kiedy której miary użyć, jest w osobnym poradniku.
- punkty procentowe:
5 − 4 = +1 p.p. - zmiana względna:
(5 − 4) ÷ 4 × 100 = +25%
Punkt procentowy to różnica, procent to stosunek
Gdy stopa rośnie z 4% na 5%, to +1 punkt procentowy albo +25% względnie. Skrót „p.p.” jest zarezerwowany dla różnicy między dwiema wartościami, które już są procentami. Napisanie „o 1%” przy tej zmianie sugerowałoby 4,04%, a nie 5%.
Czego tu nie liczyć
Rabat 20% od ceny 200 zł to nie zadanie na punkty procentowe — cena nie jest stawką. Do tego służy kalkulator procentowy albo podwyżka i obniżka.
Kalkulator nic nie wie o stopach banku centralnego, metodologii GUS ani regulaminie sondażu. Podaje tylko arytmetykę dwóch liczb, które wpiszesz jako procenty.
Najczęstsze pytania
Czym punkt procentowy różni się od procentu?
Punkt procentowy to różnica arytmetyczna dwóch stawek (5% − 4% = 1 p.p.). Procent w tym kontekście to zmiana względna tej różnicy wobec wartości początkowej (1 ÷ 4 × 100 = 25%). Obie liczby mogą być poprawne naraz, ale znaczą coś innego.
Co oznaczają punkty bazowe?
Jeden punkt bazowy to 0,01 punktu procentowego. Podwyżka o 25 punktów bazowych to +0,25 p.p., na przykład z 5,75% na 6,00%. To nie jest wzrost o 25%.
Dlaczego od zera nie ma zmiany względnej?
Dzielenie przez zero jest nieokreślone. Różnica w punktach procentowych z 0% na 2% wynosi +2 p.p., ale nie da się powiedzieć, o ile procent stawka „wzrosła”.